Wymienne baterie od 2027 – przepisy UE i redesign produktu | Lemontech
Wymienne baterie od 2027 roku – czy Twój produkt wymaga redesignu?
Bateria ukryta wewnątrz szczelnej obudowy jest nadal powszechnym rozwiązaniem w elektronice użytkowej, urządzeniach IoT, wearables i sprzęcie profesjonalnym. Od 18 lutego 2027 roku takie podejście będzie jednak wymagało dokładniejszej weryfikacji. Artykuł 11 unijnego rozporządzenia w sprawie baterii wprowadza wymagania dotyczące usuwalności i wymienności baterii przenośnych. W przypadku wielu produktów bateria będzie musiała być możliwa do wymiany przez użytkownika końcowego. Dla części kategorii produktów przewidziano odstępstwa, ale ich zastosowanie wymaga spełnienia konkretnych warunków. (Rozporządzenie (UE) 2023/1542 w sprawie baterii i zużytych baterii) W przypadku produktu, który jest obecnie projektowany, zmiana może dotyczyć znacznie więcej niż samej baterii. Konstrukcja obudowy, sposób mocowania baterii, układ PCB, złącza oraz firmware mogą wymagać uwzględnienia nowych zasad jeszcze przed zamrożeniem projektu.1. Co zmieni się w kwestii wymiennych baterii od 18 lutego 2027 roku?
Od 18 lutego 2027 roku zacznie być stosowany art. 11 unijnego rozporządzenia w sprawie baterii. Podstawowa zasada mówi, że bateria przenośna wbudowana w produkt powinna być łatwo usuwalna i wymienialna przez użytkownika końcowego. Na potrzeby tych przepisów wymiana powinna być możliwa bez uszkodzenia baterii lub urządzenia, a po jej przeprowadzeniu produkt powinien nadal działać bez pogorszenia funkcjonalności, wydajności lub bezpieczeństwa. Wymaganie dotyczy kompletnej baterii przenośnej, a nie możliwości osobnej wymiany poszczególnych ogniw znajdujących się wewnątrz baterii. Praktyczna interpretacja wymagań została opisana w wytycznych Komisji Europejskiej dotyczących usuwalności i wymienności baterii przenośnych i LMT.Co oznacza „wymienialna przez użytkownika końcowego”?
Nie oznacza to, że każdy produkt musi mieć klapkę baterii, którą można otworzyć ręką. Do wymiany baterii nadal mogą być potrzebne narzędzia dostępne w sprzedaży. Usunięcie baterii co do zasady nie powinno jednak wymagać narzędzi własnościowych, rozpuszczalników ani energii cieplnej. Specjalistyczne narzędzie, które nie jest powszechnie dostępne dla konsumentów, może być zastosowane, jeżeli zostanie bezpłatnie dostarczone razem z produktem. Dla zespołu projektowego jest to pierwszy punkt, który warto sprawdzić: czy zwykły użytkownik może rzeczywiście dostać się do baterii i wymienić ją bez uszkodzenia produktu? Jeżeli odpowiedź brzmi „nie”, kolejnym krokiem jest sprawdzenie, czy produkt kwalifikuje się do jednego z przewidzianych odstępstw.2. Które produkty są objęte wyjątkami od unijnych wymagań dotyczących wymiany baterii?
Nie każdy produkt zawierający baterię przenośną musi umożliwiać jej wymianę przez użytkownika końcowego. Rozporządzenie w sprawie baterii przewiduje przypadki, w których wystarczająca jest wymiana przez niezależnego specjalistę. Dotyczy to między innymi, po spełnieniu określonych warunków, urządzeń zaprojektowanych przede wszystkim do pracy w środowiskach regularnie narażonych na rozpryski wody, strumienie wody lub zanurzenie, które są jednocześnie przeznaczone do mycia lub płukania. Przepisy przewidują także szczególne zasady dla profesjonalnego sprzętu do obrazowania medycznego i radioterapii oraz wyrobów medycznych do diagnostyki in vitro. Odrębne, pełne odstępstwo może mieć zastosowanie w sytuacji, gdy ciągłe zasilanie i trwałe połączenie baterii są konieczne dla bezpieczeństwa użytkownika lub urządzenia. W określonych przypadkach może ono również dotyczyć sytuacji, w których ciągłość zasilania jest niezbędna do zachowania integralności danych w produktach, których główną funkcją jest gromadzenie i dostarczanie danych.Nowe odstępstwa proponowane dla wearables i innych produktów
Warto zwrócić uwagę także na najnowsze zmiany. W dniu 14 lipca 2026 roku Komisja Europejska przyjęła akt delegowany rozszerzający katalog produktów objętych odstępstwami. Obejmuje on między innymi określone urządzenia wearable, w przypadku których dostęp użytkownika do baterii mógłby pogorszyć bezpieczeństwo, trwałość lub odporność na wodę albo gdy urządzenie jest zbyt małe, aby użytkownik mógł bezpiecznie manipulować baterią. Akt obejmuje także kilka innych kategorii, w tym określone zabawki elektryczne oraz urządzenia przeznaczone do pracy w atmosferach wybuchowych. (akt delegowany Komisji Europejskiej dotyczący dodatkowych odstępstw od wymienności baterii) Akt odnosi się między innymi do takich urządzeń wearable jak smartwatche, opaski fitness i inteligentne okulary. W momencie publikacji tego artykułu akt delegowany nie wszedł jeszcze w życie. Został przekazany Parlamentowi Europejskiemu i Radzie do kontroli. Jeżeli żadna z tych instytucji nie zgłosi sprzeciwu, wejdzie w życie 20 dni po publikacji w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Aktualny status został opisany w informacji Komisji Europejskiej o dodatkowych odstępstwach od zasad usuwania baterii przenośnych. Najważniejsze jest to, że szczelna obudowa lub niewielkie rozmiary produktu nie oznaczają automatycznie możliwości skorzystania z odstępstwa. Trzeba sprawdzić, czy konkretny produkt spełnia warunki określone w przepisach.3. Kiedy wymagania dotyczące wymiennej baterii oznaczają konieczność redesignu produktu?
Konieczność redesignu zależy od tego, jak głęboko bateria została zintegrowana z istniejącą konstrukcją urządzenia. Sam fakt umieszczenia baterii wewnątrz obudowy nie oznacza jeszcze konieczności przeprojektowania produktu. Problem zaczyna się wtedy, gdy dostęp do baterii lub jej wymiana wymagają uszkodzenia obudowy, baterii albo innych elementów urządzenia. W przypadku istniejącego projektu trzeba więc przeanalizować cały interfejs baterii, a nie tylko odpowiedzieć na pytanie, czy fizycznie da się ją wyjąć. Do elementów, które warto sprawdzić, należą:- sposób otwierania obudowy,
- mocowanie i mechaniczne zabezpieczenie baterii,
- złącze baterii lub przewody przylutowane na stałe,
- przestrzeń potrzebna do wyjęcia baterii,
- układ ładowania i zabezpieczenia baterii,
- rozmieszczenie PCB względem baterii,
- elementy mocujące potrzebne podczas demontażu i ponownego montażu.
Wymiana baterii może również wpływać na firmware
Wymagania nie kończą się na mechanicznym dostępie do baterii. Artykuł 11 wskazuje również, że oprogramowanie nie może utrudniać wymiany baterii na inną kompatybilną baterię. Komunikacja pomiędzy urządzeniem a baterią może nadal służyć zapewnieniu prawidłowego działania i bezpieczeństwa, ale nie powinna uniemożliwiać poprawnej pracy kompatybilnego zamiennika. Komisja wskazuje między innymi na parts pairing. Serializacja baterii i powiązanie jej programowo z konkretnym urządzeniem może stać się problemem, jeżeli kompatybilna bateria zamienna zostanie odrzucona lub straci część funkcjonalności bez ponownej autoryzacji przez pierwotnego producenta. W przypadku produktów korzystających z inteligentnych pakietów baterii, mechanizmów uwierzytelniania albo komunikacji pomiędzy BMS a głównym kontrolerem warto sprawdzić tę kwestię odpowiednio wcześnie. Wymienność baterii może więc jednocześnie stać się wymaganiem dotyczącym hardware i firmware.4. Czy wodoodporne urządzenie może mieć wymienną baterię?
Tak. Wodoodporna lub odporna na wodę obudowa nie oznacza automatycznie zwolnienia z wymagań dotyczących wymiany baterii. Rozporządzenie w sprawie baterii przewiduje odstępstwo dla określonych urządzeń zaprojektowanych przede wszystkim do pracy w środowiskach regularnie narażonych na rozpryski wody, strumienie wody lub zanurzenie, jeżeli produkt jest również przeznaczony do mycia lub płukania. Zastosowanie tego odstępstwa zależy od rzeczywistego sposobu wykorzystania produktu oraz wymagań bezpieczeństwa, a nie wyłącznie od posiadania określonego stopnia ochrony IP. Ma to znaczenie, ponieważ szczelne urządzenie stawia przed projektantem rzeczywisty problem konstrukcyjny. Otwarcie obudowy może wpływać na:- powierzchnie uszczelniające,
- uszczelki,
- połączenia klejone,
- wytrzymałość mechaniczną,
- możliwość zachowania odporności na wodę po ponownym złożeniu urządzenia.
5. Kiedy producent powinien sprawdzić zgodność z wymaganiami dotyczącymi baterii od 2027 roku?
W przypadku produktów znajdujących się obecnie w fazie rozwoju 18 lutego 2027 roku nie jest datą, kiedy należy zacząć analizować wymienność baterii. To dzień, od którego wymagania zaczną być stosowane. Odpowiednie wymagania odnoszą się do produktów wprowadzanych do obrotu, które zawierają baterie przenośne. Wymagania dotyczące dostępności części zamiennych nie mają natomiast zastosowania do produktów wprowadzonych do obrotu z bateriami przenośnymi lub LMT przed 18 lutego 2027 roku. W przypadku produktów projektowanych obecnie istotny staje się więc planowany termin ich wprowadzenia na rynek. Przed zamrożeniem projektu zespół powinien wiedzieć:- czy wymagana jest wymiana baterii przez użytkownika końcowego,
- czy możliwe jest zastosowanie odstępstwa przewidującego wymianę przez niezależnego specjalistę,
- czy baterię można wyjąć bez uszkodzenia urządzenia,
- czy interfejs elektryczny umożliwia zastosowanie kompatybilnego zamiennika,
- czy firmware nie wprowadza ograniczeń dotyczących wymiany.